Buddyzm

Buddyzm lub Ph?t giáo, order powstał w Indiach około V wieku p.n.e. Jego twórcą i założycielem był żyjący w latach 560 do 480 roku p.n.e. Siddhatta Gotama, more about który był synem władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. W wieku 28 lat Siddhatta Gotama porzucił luksusowe życie w pałacu i oddał się medytacji i ascezie. Po 6 latach surowej ascezy, Siddhatta Gotama rozpoczął obserwacje ciała i umysłu, spostrzegł on, że światem kierują cztery prawdy, znane również jako ? cztery szlachetne prawdy?:

Pierwsza Szlachetna Prawda o Cierpieniu ? „Narodziny są cierpieniem, starzenie się jest cierpieniem, śmierć jest cierpieniem. Smutek, lament, ból, zgryzota i rozpacz są cierpieniem. Towarzystwo nielubianych jest cierpieniem, rozłąka z ukochanymi jest cierpieniem. Niemoc uzyskania tego, co się chce, jest cierpieniem. Pokrótce ? pięć skupisk istnienia związanych z przywiązaniem jest cierpieniem[1].”

Druga Szlachetna Prawda o Przyczynie Cierpienia ? powodem cierpienia jest pragnienie.

Trzecia Szlachetna Prawda o Ustaniu Cierpienia ? sposobem na pozbycie się cierpienia jest pozbycie się pragnienia, kompletne ustanie pragnienia nazywane też wyzwoleniem.

Czwarta Szlachetna Prawda o Ścieżce Prowadzącej do Ustania Cierpienia ? drogą do ustania cierpienia jest Szlachetna Ośmiostopniowa Ścieżka ? właściwy pogląd, właściwe postanowienie, właściwa mowa, właściwe działanie, właściwy żywot, właściwe dążenie, właściwe skupienie, właściwa medytacja[2].

Po śmierci Siddhatta Gotama buddyzm był głoszony przez wędrownych mnichów i po pewnym czasie rozprzestrzenił się na terenach krajów azjatyckich, takich jak Chiny, Wietnam czy Tajlandia. Z czasem buddyzm stał się religią monastyczną, zyskując patronat wielkich królów. Jednakże pod koniec VIII wieku n.e. buddyzm znalazł się pod wielką presją ze strony zreformowanego hinduizmu, a wypieranie buddyzmu przyspieszyła także inwazja muzułmanów z zachodu. Ostatecznie, po bezlitosnym spustoszeniu świątyni i szkół buddyjskich, buddyzm zniknął z terytorium Indii, ale zdołał się wystarczająco zakorzenić na terenie obecnego Tybetu. Buddyzm nie stara się wyjaśnić pochodzenia człowieka ani nie opiera swoich nauk na mitach, legendach czy postaci Boga. Postać Boga w buddyzmie schodzi na drugi plan. Źródłem objawienia jest nie Bóg, a sam człowiek, który dzięki medytacjom osiągnął stan przebudzenia lub też stan nicości. Nauki Buddy były tak nowatorskie i na tyle sprzeczne z wcześniejszymi systemami religijnymi, że bardzo szybko przyjęły się w wielu krajach kontynentu azjatyckiego. Z czasem system zaczął ulegać przemianom, głównie powodowanym przez asymilację z lokalnymi wierzeniami, a także wpływanie na niektóre obrzędy. Z pierwotnej formy buddyzmu wykrystalizowały się trzy odłamy tego wierzenia. Pierwszym z nich jest hinajana (?mały wóz?), drugim mahajana (?wielki wóz?) oraz ostatnim mantrajana (koncepcja pustki). Buddyzm, choć może wydawać się jedynie ateistyczną filozofią odrzucającą kult oraz dogmaty i wszelkie nawiązania do Boga, przeniknął do różnych kultur, koegzystując z innymi systemami religijno-filozoficznymi i zdobył sobie wielu zwolenników.

Jakub Królczyk


[1]    Dhammacakkappavattana Sutta tłumaczenie Thanissaro Bhikkhu http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn56/sn56.011.than.html

[2]     Cztery Szlachetne Prawdy, fragment Sutr

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


1 × trzy =