Czy baśnie braci Grimm były przeznaczone dla dzieci?

Oryginalny tytuł zbioru to Kinder- und Hausmärchen. Zgodnie z intencją tytułu baśnie były więc przeznaczone dla dzieci (Kinder) oraz do użytku domowego (Haus), this site czyli do czytania w kręgu domowym. Stąd pomysł, by nowemu przekładowi nadać tytuł Baśnie dla dzieci i dla domu. Taka postać tytułu pozwala zachować wspomniane odniesienia oraz uniknąć kalki językowej (Hausmärchen = *baśnie domowe), jaką zawierał podtytuł poprzedniego pełnego wydania baśni braci Grimm w przekładzie Emilii Bielickiej i Marcelego Tarnowskiego: Baśnie braci Grimm. Baśnie domowe i dziecięce zebrane przez braci Grimm (Warszawa 1982).

Dla kogo w roku 1812 przeznaczony był pierwszy zbiór baśni? Dla filologów, dla dorosłych amatorów czy dla dzieci? Było to ważne pytanie także z punktu widzenia polityki wydawniczej, gdyż pierwsze wydania sprzedawały się źle, a ?Wielkie? i ?Małe wydanie? stały się bestsellerami dopiero w latach 30. XIX wieku za sprawą sukcesu Małego wydania z roku 1825 r., czyli wyboru 50 baśni przeznaczonych dla czytelnika dziecięcego. Trudność tkwiła w samym tekście. Nasuwało się bowiem pytanie, czy czytać dzieciom historie o brutalnych morderstwach ? i odwrotnie: czy dorosłych, wychowanych na Goethem i Schillerze, zainteresują opowieści o krasnoludkach i wiedźmach.

Continue reading